Sessiz kahraman: Avrupa yılda 2.5 milyon Type 2 şarj cihazı kuruyor.

Bu aya kadar Almanya’nın en çok satan wallbox markası Volkswagen amblemini taşıyordu. 3 Kasım’da VW’nin şarj birimi Elli, satışını durduracağını açıkladı. Kalan stok eritilecek, yeni sipariş alınmayacak ve işçi konseyiyle görüşmeler başladı. Elli’nin genel müdürü, satışların sorun olmadığını özellikle vurguladı. electrive’e söylediğine göre sorun, tek yönlü wallbox’ların artık “arzulanan ölçeklenebilirliğe” uymamasıydı.

Bir hafta sonra, 2016’dan beri yalnızca şarj cihazlarıyla uğraşan Stavanger merkezli Zaptec milyonuncu kurulumunu duyurdu. AC şarj pazarı, iki hafta içinde özetle böyle görünüyor: Avrupa’nın en büyük otomobil üreticisi sahneden çekiliyor, Norveçli bir uzman pastayı kesiyor.

Type 2 şarj cihazı, sektörün en az gösterişli nesnesi. 400 kW sunmuyor, kimse onu kurdele keserek hizmete açmıyor ve çoğu, hiçbir veri akışının bulamayacağı garaj duvarlarında asılı duruyor. Ama Avrupa’daki şarjın büyük bölümü tam da burada gerçekleşiyor. Biz de saydık: kendi verimizdeki halka açık noktaları, kimsenin kayda geçirmediği özel noktaları, bunları üreten şirketleri ve üretimi bırakanları.

Kısa versiyon

• İşi yapan şarj cihazı. Avrupa’daki şarjın çoğu evde veya iş yerinde AC ile yapılıyor. AB’deki halka açık şarj noktalarının da beşte dördü AC; ancak halka açık AC esasen bir park ürünü: Hollanda’daki halka açık bir AC ünitesine araçlar ayın %21’inde bağlı kalıyor ve ünite günde bir defadan az araç değiştiriyor.
• Yılda yaklaşık 2.5 milyon. Tahminimiz, Avrupa’daki 2025 AC kurulumlarını, her halka açık cihaz başına on bir özel cihaz olmak üzere yaklaşık 2.5 milyon olarak gösteriyor. LCP Delta’nın bağımsız sayımı 2.4 milyon satılan cihaz diyor. Bu, €1.1–1.6 milyarlık bir donanım pazarı; elektrikçi de eklendiğinde €3–6 milyar.
• Halka açık AC zirveyi geçti. AB’de yeni halka açık AC noktaları 2024’te 193 000 iken 2025’te 123 000’e geriledi; DC ise sabit kaldı. Büyüme artık evlerin ön kapısının arkasına ve otoparklara taşındı; burada AB’nin son tarihi 1 Ocak 2027.
• Çin bunu kazanmadı. Çinli üreticiler, kataloğumuzdaki AC modellerinin dörtte birini listeliyor. Kayıtların kurulu donanımı belirttiği yerlerde, Yunanistan’daki halka açık AC noktalarının %7’sini, Norveç’tekilerin ise %1’inden azını oluşturuyorlar; Yunanistan’daki DC’de oran %30. Geçen yıl Avrupa’da en çok satan on AC markasının tamamı Avrupalıydı.
• Eleme süreci Avrupalılar arasında yaşanıyor. Temel bir wallbox birkaç yıl içinde €1 000’dan €200–500’e düştü. O zamandan beri Elli, EVBox, Pod Point, ABL ve Compleo piyasadan çıktı, ucuza satıldı ya da iflas sürecinden geçti. Zaptec ve Easee yılda %30–40 büyüyor.
• Bizim yorumumuz: kutu artık bir emtia; kazananlar ise etrafındaki her şeyi satıyor: kurulum ağı, ortak binalar için yük dengeleme ve tarife. Elli tarifeyi elinde tuttu. Paranın nerede olduğunu düşündüğünü bu anlatıyor.

Hikâyenin tamamı

İşi yapan şarj cihazı

Alman EV sürücülerine en sık nerede şarj ettiklerini sorun; %63’ü evde yanıtını veriyor. Ardından %11 ile iş yeri, %10 ile kentsel hızlı şarj cihazları ve %7 ile halka açık AC noktaları geliyor (E.ON ve Civey, Ekim 2026). IEA’nın takip ettiği pazarlarda EV sahipleri şarjın neredeyse dörtte üçünü özel olarak yapıyor. Bunun neredeyse tamamı AC: garajdaki bir wallbox, ofis otoparkındaki bir ünite, ortak bodrumdaki bir priz.

Halka açık ağda AC, cihaz sayısında önde ama iş yükünde geride. Komisyon gözlemevine göre 2026 ortasında AB’deki halka açık şarj noktalarının beşte dördü AC idi. Buna karşın Almanya’da üçüncü çeyrekte DC noktaları, altyapının yaklaşık üçte biriyle tüm halka açık şarj oturumlarının %71’ini gerçekleştirdi: AC başına 60 oturuma karşılık, DC noktası başına 306 oturum (ChargePointRadar).

Bu, AC’nin başarısız olduğu anlamına gelmiyor. Bu farklı bir ürün. Halka açık bir AC noktası, elektriğin eşlik ettiği bir park yeri satar; müşterisi de çoğunlukla uyuyordur ya da masasının başındadır. Eylül ayında bir araç, Hollanda’daki ortalama halka açık AC noktasına zamanın %21’inde bağlıydı; bu, Hollanda’daki bir DC noktasının iki katından fazla. Ancak AC noktası günde 0.66 oturum gördü ve bunların her biri neredeyse sekiz saat sürdü. DC noktası ise her biri yaklaşık yarım saat süren dört oturum gördü.

Uzun bağlantı süresi, AC’yi operatör dışındaki herkes için faydalı kılan şey. Bir aracın gece boyunca beklediği durumlara bu yüzden uygun ve park hâlindeki araçlardan şebekeye enerji geri vermeye başlamak için de en bariz yer. Halka açık bir AC ünitesinin iş modeli bu nedenle kilovat-saatten ziyade park ücretlerine ve belediye imtiyazlarına dayanıyor.

Yılda yaklaşık 2.5 milyon ve çoğu ön kapının arkasında

Özel şarj cihazlarını kimse saymıyor. Almanya’da bunlar için bir kayıt yok. Britanya, 2022’de ev sahiplerine yönelik hibeyi sona erdirdiğinde saymayı da bıraktı. Hollanda’daki rakam ise bir tahmin. Bu yüzden kendi hesabımızı yaptık: yeni plug-in araçlar çarpı ev şarj cihazı alanların oranı; buna iş yerleri ve depolar ile görebildiğimiz halka açık noktaları ekledik.

Kritik nokta, kaç yeni plug-in aracın ev şarj cihazı aldığı. Britanya’da geçen yıl 698 000 yeni plug-in araca karşı 353 000 ev şarj cihazı kuruldu; neredeyse tam olarak iki araca bir cihaz (Barbour ABI). Hollanda’da ise, şarj cihazıyla birlikte gelen şirket araçlarının etkisiyle, 230 000 araca karşı 185 000 cihaz kuruldu. Avrupa için çalışma oranımız iki araca bir; nüfusun çoğunun apartmanlarda yaşadığı ülkelerde daha düşük.

2025 için sonuç yaklaşık 2.5 milyon AC şarj noktası; aralık 1.9 ile 3.1 milyon arasında. Neredeyse beşte dördü evlere, yedide biri iş yerleri ve depolara, onda birden azı halka açık ağa gitti. Üreticilerin satış rakamlarını toplayan LCP Delta, 2025’i 2.4 milyon satılan cihaz olarak hesaplıyor; rahat uyumamıza yetecek kadar yakın.

Almanya, yılda yaklaşık 385 000 ile en büyük ev pazarı; ardından yaklaşık 355 000 ile Britanya, 220 000 ile Fransa ve 185 000 ile Hollanda geliyor. Fabrika çıkışında cihaz başına €450–650 ile Avrupa’nın AC şarj cihazları yılda €1.1–1.6 milyarlık bir donanım pazarı oluşturuyor. Kablolama, işçilik ve ara sıra gereken yeni sigorta kutusu da eklendiğinde fatura €3–6 milyara ulaşıyor. Bu, binlerce büyük satıştan ziyade milyonlarca küçük satışın olduğu bir pazar; tam da fiyat savaşıyla biten türden.

Halka açık AC 2024’te zirve yaptı

Ölçebildiğimiz kısım halka açık taraf ve yön değiştirdi. AB’de halka açık AC noktalarının net eklenmesi her yıl artarak 2024’te 193 000’e ulaştı, ardından 2025’te 123 000’e düştü. DC eklemeleri her iki yılda da 56 000’de kaldı. AB, 2021’de her bir DC noktası için on dört AC noktası ekliyordu. 2025’te iki ekledi.

Almanya’nın ulusal kaydı da aynı dönüşü daha yavaş tempoda gösteriyor. Halka açık fonlar otoyol hedeflerine, özel para ise 150 kW iş gerekçesine yöneldikçe AC, ülkede devreye alınan halka açık noktaların 2022’de %81’ini, 2025’te ise %60’ını oluşturdu. Polonya, İtalya, Britanya ve Portekiz de aynı yöne eğildi.

İki ülke çizgiyi koruyor. Hollanda ve Belçika, 2026’nın ilk yarısında AB’deki yeni halka açık AC noktalarının %52’sini sağladı. İkisi de garaj girişi olmayan sürücülerin evlerinin yakınında şarj cihazı talep etmesine izin veriyor ve ikisinde de şehirler kaldırım alanlarını toplu ihaleye çıkarıyor. Halka açık AC büyümeyi bırakmadı. Artık esas olarak sokağın garaj girişi olduğu yerlerde büyüyor.

Kaldırımın da ev sahipleri var

Herkese açık AC, kaldırım kenarında yürüyen bir işse, aynı zamanda yoğunlaşmış bir iş; çünkü şehirler imtiyazları bölge bölge dağıtıyor ve kazanan bütün sokağı alıyor. Verilerimizde Vattenfall, Hollanda’daki herkese açık AC noktalarının %28’ini işletiyor; ilk beş operatörün payı ise %68. Hollanda DC’sinde bu oran %55. İtalya’da Enel X ve Be Charge birlikte herkese açık AC’nin %59’unu elinde tutuyor. Fransa’daki herkese açık AC noktalarının neredeyse yarısı doğrudan sokakta; DC noktalarında bu oran beşte bir.

Almanya istisna. Herkese açık AC ağı, yüzlerce belediye hizmet şirketi, perakendeci ve otel otoparkından doğdu; ilk beş operatör bunun %17.5’ini elinde tutuyor; bu, Alman DC’sindeki paylarının yarısı. Alman bir AC ağı satın almak istiyorsanız, bunu her seferinde bir Stadtwerk satın alarak yapacaksınız.

Harita, ülkelerin bir otomobilin nerede uyuduğu sorusunu ne kadar farklı çözdüğünü gösteriyor. Hollanda’da herkese açık AC noktası başına 3.8 bataryalı elektrikli otomobil var. Norveç’te bu sayı 72; bu Norveç’in geride kaldığı anlamına gelmiyor: Norveç evlerinin dörtte üçü müstakil, dolayısıyla AC şarj cihazı garajda. Britanya 27’de; her üç hanenin ikisinde sokak dışı park yeri, geri kalanında ise sokak lambaları var.

Donanımın bile ulusal bir aksanı var. Verilerimizde gücü bilinen herkese açık AC noktalarının %60’ını oluşturan 22 kW üç faz, Avrupa varsayılanı. Hollanda ve Avusturya 11 kW’ta standarda bağlandı. Büyük ölçüde tek fazlı kablolanmış Britanya, herkese açık AC’sinin %74’ünü 7.4 kW’ta çalıştırıyor. Avrupa’daki herkese açık AC noktalarının %94’ü priz tipi; yani kablonuzu kendiniz getiriyorsunuz—Amerikalı ziyaretçileri hâlâ şaşırtan bir görgü kuralı.

Çin meselesi

Geçen ay, Çinli şarj şirketlerinin satın almalarla değil, kutularla geldiğini ve Çinli üreticilerin kataloğumuzdaki yüksek güçlü şarj cihazı modellerinin üçte birini şimdiden tedarik ettiğini yazdık. AC onlar için daha kolay olmalıydı. Güç modülü ya da şebeke etüdü gerektirmiyor; kutu karton ambalajla sevk ediliyor. Ama nedense gerçekleşmedi.

Kataloğumuzda, merkezi Çin’de olan şirketler AC modellerinin %25’ini listeliyor; bu, DC modellerindeki %30’luk paylarından daha düşük. Gerçekte neyin kurulduğunu kaydeden sicillerde fark daha da açılıyor. Yunanistan’ın kamu sicili, şarj noktalarının üçte ikisinde üreticiyi belirtiyor. Çin markaları DC noktalarının %30’unu, AC noktalarının ise %7’sini oluşturuyor. Operatörlerin yaklaşık 2 400 herkese açık AC noktasında üreticiyi belirttiği Norveç’te tek Çin markası, %1’in altında kalan EN+.

Bizim yorumumuz: AC, farklı türde bir şirketi ödüllendiriyor. Almanya’daki herkese açık bir AC noktası, kalibrasyon yasasına uygun faturalandırma yapmak zorunda; kataloğumuzdaki Avrupa modellerinin MID sertifikalı sayaç sunduğunu belirtme olasılığı iki katından fazla (%40’a karşı %17). Norveç’te bir konut kooperatifindeki wallbox, tek binanın bağlantısını düzinelerce komşuyla paylaşmak zorunda. Ve neredeyse her ev şarj cihazı, geçen hafta taktığı kutuyu yine takmak isteyen bir elektrikçi üzerinden satılıyor. Bunların hiçbiri daha düşük fiyatla çözülmüyor.

Önemli bir çekince var. Marka, fabrika değildir. Kataloğumuz, Çin üretimi kutuları kendi adlarıyla satan Avrupalı satıcıları listeliyor; Çinli üreticiler de sertifikaları dahil özel markalı wallbox’ları açıkça sunuyor. Dolayısıyla %7, Çin donanımı için bir tavan değil, taban. Gümrük verileri de bunu çözemiyor: EV şarj cihazları, e-bisikletlerden forkliftlere kadar diğer tüm batarya şarj cihazlarıyla aynı ithalat kodunu paylaşıyor. Soruyu zorla gündeme getirecek, şarj cihazlarına ilişkin bir AB ticaret davası da yok.

Ayıklanma Avrupalılar arasında yaşanıyor

Çin AC’de kazanmıyorsa, kim kaybediyor? Çoğunlukla Avrupalılar, diğer Avrupalılara karşı.

LCP Delta’nın satılan adetlere göre 2025 AC marka sıralaması Avrupa lig tablosu gibi okunuyor: Norveç’ten iki, Britanya’dan iki, Avusturya’dan iki, Hollanda’dan iki ve Almanya’dan iki marka. İlk on, pazarın %49’unu sattı. Diğer yarı ise her biri birkaç yüzde veya daha az paya sahip markalardan oluşan uzun bir kuyruk; fiyat savaşı da orada yaşanıyor.

ADAC, Ekim 2024’te on uygun fiyatlı wallbox’ı test etti ve €199–499 arası fiyatlar buldu. Birkaç yıl önce, €1 000 veya üzerinin normal olduğunu belirtmişti (ADAC). Almanya’nın 2021’de, 690 000 ev şarj noktasının her biri için verdiği €900 sübvansiyon, iki yıllık talebi öne çekti; program bittiğinde toptancı rafları doluydu. Toptan wallbox satışları 2023’ün başında %70 düştü. Ucuzlayan bileşenler marjları kurtardı, geliri değil: Alfen’in şarj brüt marjı 2025’te %36’dan %43’e çıkarken şarj geliri %21 düştü.

Norveçlilerin neden kazandığına dair yorumumuz: Kutu değil, sistem satıyorlar. Zaptec ve Easee, EV sahiplerinin onda dokuzunun evde şarj edebildiği ve konut kooperatiflerinin ortak bina sorunuyla herkesten yıllar önce karşılaştığı bir ülkede büyüdü. Ürünleri, tek bağlantıda çok sayıda şarj cihazını dengelemek ve onları kuran elektrikçi etrafında tasarlanmış. LCP Delta, Zaptec’i çok kullanıcılı AC’de—AB kurallarının yakında dolduracağı apartman blokları ve otoparklarda—ilk sıraya koyuyor.

Elli’nin çıkışı, aynı hikâyeyi diğer taraftan anlatıyor. Şarj kartını, elektrik tarifesini ve çift yönlü hizmetleri elinde tutuyor; kutudan ise uzaklaşıyor. Ohme’nin pazara liderlik ettiği Britanya’da wallbox zaten ucuz gece tarifesinin ön yüzü olarak satılıyor; E.ON Next de bu ay gece EV tarifesini 6.5p/kWh’a indirdi. Marj, donanımdan faturaya kaydı.

Talep sırada nereye gidiyor

AC’nin gelecek beş yılı otoparklarda, apartmanlarda ve güneyde belirlenecek. Bunların hiçbiri daha hızlı bir şarj cihazı gerektirmiyor.

• Otopark için son tarih. 1 January 2027’den itibaren, AB binalar direktifi kapsamında 20’den fazla park yeri bulunan mevcut konut dışı binalarda her on yer için bir şarj noktası veya bunların yarısı için kablo altyapısı bulunması gerekecek; birçok ülke bunun yerine kablo altyapısını kabul edecek. Yeni ofislerde her iki park yeri için bir nokta gerekecek ve kiracılar “fişe bağlanma hakkı” elde edecek. Tahminimize göre işyeri ve depo kurulumları 2025 ile 2027 arasında yarıdan fazla büyüyecek; evlerden çok daha hızlı.
• Apartman. Alman hanelerinin yaklaşık %70’i, çoğu kiralık olmak üzere çok haneli binalarda yaşıyor (Fraunhofer ISI). Bu, Avrupa’nın en büyük hizmet görmemiş AC pazarı ve Almanya’nın ev şarj cihazı oranının Britanya’nın gerisinde kalmasının nedeni. Fransa’da şarj imkânı bulunan apartman binalarının sayısı 2025’te %43 arttı.
• Güney. İspanya’da plug-in hibrit tescilleri 2025’te %112, İtalya’da ise %87 arttı. Easee, İspanya, Portekiz ve İtalya’da satış ekibi kurmadan önce 1 000’in üzerinde şarj cihazı kurulu olduğunu söylüyor. Ekim ayında, “Bu bize potansiyel hakkında bir şey söylüyor,” dedi.
• İkinci yön. Çift yönlü şarj, esas olarak otomobillerin on iki saat boyunca park halinde kaldığı yerlere gelecek; yani eve ve ofise. Eylül ayında park halindeki bir otomobilin değerini hesapladık.

İzlediklerimiz

• VW bayilerinin bundan sonra hangi wallbox’ı önereceği ve Elli’nin Almanya’daki kurulum ağının buna uyup uymayacağı.
• Wallbox’ın dördüncü çeyreği: €10.4m nakde karşılık, €29–31m gelir hedefi.
• Üye devletlerin otopark kuralını nasıl yazacağı: kaçının bina sahiplerinin şarj cihazı kurmak yerine kablo altyapısı döşemesine izin vereceği.
• Norveçlilerin güneye indikçe büyümeyi sürdürüp sürdüremeyeceği: apartmanların norm olduğu ve kurulumcuların isimlerini henüz bilmediği yerde.

Type 2 şarj cihazı asla kurdele kesme töreni almayacak. Yine de işin çoğunu o yapıyor ve üzerindeki isimlerin çoğu hâlâ Avrupalı. Kutu üzerindeki mücadele neredeyse bitti. Tarife ve otopark üzerine sıradaki mücadele ise daha yeni başladı.

Kaynaklar